Yoga voor kinderen: mindful, licht en leuk

 

                             Rayan Stanislaus

 

 

 

 

 

Als je aan yoga denkt, wat komt je dan in de gedachten?

 

 

 

Rustig, langzaam, sensueel…?

 

 

 

Stel nu een hyperactief kind hierbij voor... het is

moeilijk voor te stellen dat alles soepel verloopt.

 

 

 

Geloof het of niet, yoga kan een leuke en boeiende oefening zijn voor kinderen van alle leeftijden.

 

 

 

Onderzoek toont aan dat veel kinderen van yoga houden en dat hun algehele balans, beweging en zelfvertrouwen na verloop van tijd kunnen verbeteren.

 

 

 

Ik wilde yoga proberen met mijn drie zonen, die allemaal jonger zijn dan vijf jaar.

 

 

 

Ja, je leest het goed...

 

 

 

Op zonnige dagen legde ik een yogamat in onze tuin en liet ik mijn zonen de houdingen zien.

 

 

 

‘Oh! Dit is gek!’ zei mijn vierjarige.

 

 

 

Gek, inderdaad.

 

 

 

 

Mijn zonen zijn dol op bewegen. Ze zijn erg energiek en houden van spanning. Stil blijven staan was voor hen een ‘uitdaging’.

 

 

 

In deze blog leg ik uit hoe ik mijn zonen erin heb gekregen om te vertragen, zich te concentreren en te ademen…. al was het maar een klein beetje.

 

 

 

Eerst: wat is yoga precies?

 

 

 

De betekenis van yoga

 

 

Yoga is een eeuwenoude oefening voor de geest en het lichaam die in India is ontstaan, het woord ‘yoga’ betekent ‘verbinden’ of ‘samenvoegen’. De kunst van yoga omvat lichaamsbeweging, ademhalingstechnieken en meditatie.

 

Deze onderdelen werken samen om het algehele welzijn te bevorderen.

 

 

 

Yoga is binnen de ergotherapie gemeenschap erkend als een effectief en therapeutisch onderdeel van sensorische diëten.

 

 

 

Sensorische integratie en

 

dysfunctie

 

 

 

Sensorische integratie is het aangeboren neurobiologische proces waarbij de hersenen omgevingsprikkels interpreteren en integreren. Als je bijvoorbeeld je hand op een heet voorwerp legt, activeert de hitte (prikkel) je zenuwen.

 

 

 

Dit stuurt vervolgens signalen naar je hersenen.

 

 

 

Je hersenen ordenen deze signalen correct in een volgorde waarin ze geïnterpreteerd kunnen worden. Zodra het signaal is geïnterpreteerd, reageren de hersenen door het zenuwstelsel te activeren om op de prikkel te reageren.

 

 

 

In dit geval trek je je hand snel terug.

 

 

 

Sensorische dysfunctie treedt op wanneer signalen niet correct in de hersenen worden geordend. Dit leidt tot een slechte informatieverwerking, ontwikkeling en reacties.

 

 

 

Het is gebruikelijk dat kinderen met ASD (autismespectrumstoornis) moeite hebben met sensorische integratie.

 

 

 

In de neurowetenschap heeft dr. A. Jean Ayres een theorie ontwikkeld over sensorische integratie en behandeling. De drie basissystemen binnen sensorische integratie zijn:

 

• Tactiel (aanraking)

• Vestibulair (beweging)

• Proprioceptie (lichaamsbewustzijn)

 

 

 

Tactiel

 

Dit systeem bestaat uit de zenuwen in onze huid die reageren op prikkels zoals temperatuur, druk en pijn. Volgens het Autism Research Institute kunnen kinderen met sensorische integratieproblemen tactiele dysfunctie op de volgende manieren vertonen:

 

 

• Zich terugtrekken bij aanraking

• Soorten kleding/stoffen weigeren

• Bepaalde voedseltexturen weigeren te eten

• Niet graag handen vuil maken

• Niet graag haar op het gezicht of het gezicht wassen

 

 

Vestibulair

 

Dit omvat de halve cirkelvormige kanalen in het binnenoor, die beweging en veranderingen in je kopspositie waarnemen. Als je je ogen sluit en je hoofd omhoog kantelt, meldt het vestibulaire systeem deze verandering aan je hersenen.

 

 

 

Met andere woorden helpt het vestibulaire systeem het lichaam om evenwicht te bewaren. Kinderen met een overgevoeligheid voor het vestibulaire systeem kunnen ervaren:

 

• Angst voor gewone bewegingen zoals schommelen en glijden

• Problemen met trappen oplopen en afdalen

• Angst om op onstabiele oppervlakken te bewegen

• Onhandigheid

 

In contrast hiermee kan een kind met een ondergevoelig vestibulair systeem voortdurend sensorische ervaringen gaan zoeken. Tekenen hiervan zijn overmatig ronddraaien, springen en spinnen.

 

 

 

Proprioceptief:

 

Dit systeem bestaat uit spieren, gewrichten en pezen die samenwerken om je een gevoel van lichaamspositie te geven. Het helpt je om je te corrigeren terwijl je zit.

 

 

 

Het helpt ons ook om kleine voorwerpen te beheersen, zoals een lepel vasthouden en met een pen schrijven. Tekenen van proprioceptieve dysfunctie zijn:

 

• Gebrek aan bewustzijn van lichaamspositie

• Neiging om gemakkelijk te vallen

• Onhandigheid

• Vreemde lichaamshouding

• Slordig eten

• Problemen met fijne motoriek, zoals het beheersen van kleine voorwerpen

 

 

Yoga verbetert de drie systemen

 

Yoga versterkt deze drie sensorische systemen door het lichaam te laten synchroniseren om de houdingen uit te voeren. De beoefening verbetert alle drie de systemen door de sensorische input naar de hersenen te vergroten door het rekken en versterken van de spieren.

 

 

 

Door continu te oefenen kunnen kinderen zich meer bewust worden van hun lichaamspositie in de ruimte. Meer voordelen van het integreren van yoga in een sensorisch dieet zijn:

 

• Verbetert het evenwicht, de bilaterale coördinatie en oogbewegingen

• Stimuleert serotonine (kalmerend hormoon)

• Bouwt zelfvertrouwen en zelfvertrouwen op

 

 

Yogatechnieken voor kinderen:

 

 

Ok, dit was toen mijn drie jongens binnenkwamen.

 

 

 

Ik liet de bewegingsflow zien en vroeg hen om mij na te doen.

 

 

 

Kortom, niemand lette eigenlijk op me en ze eindigden op hun eigen ding…

 

 

 

Hoewel ik merkte dat hun evenwicht na verloop van tijd verbeterde en ook hun aandachtsspanne.

 

 

 

Na twee weken konden de twee oudere tenminste één houding doen zonder om te vallen.

 

 

 

Hier zijn enkele houdingen die je met je kleintje kunt proberen. Ze zijn beide eenvoudig maar effectief.

 

 

 

Iedereen kan ontspannen en lachen terwijl ze ze doen!

 

 

 

Downward Dog

 

Kinderen kunnen proprioceptieve input ontvangen door druk op hun armen te leggen en vestibulaire input door hun hoofd om te draaien.

 

• Plaats je handen op schouderbreedte en spreid je vingers

• Plaats je knieën op de grond. Woef! Nu ben je een hond!
• Druk je handen in de mat en adem in

• Blijf je handen op de mat drukken terwijl je je knieën voorzichtig van de grond tilt. Strek je benen zoveel mogelijk uit. Adem uit.

 

 

Boomhouding

 

Ok, mijn jongens hadden moeite met deze houding omdat het lichaam hard moet werken om evenwicht te bewaren. Evenwicht is op dit moment een 'no-way' voor mijn jongens, ze zijn zo beweeglijk en speels.

 

Het oefenen van deze houding gedurende een bepaalde tijd verbetert echter het evenwicht.

 

• Sta eerst rechtop en maak je rug lang. Plaats je voeten naast elkaar, zodat ze elkaar raken. Plaats je armen aan je zijkant

• Verplaats langzaam je gewicht naar je rechterbeen en til vervolgens langzaam je linkervoet van de vloer. Richt je opgeheven linkervoet zo uit dat deze de binnenkant van je rechterdij raakt. Adem diep in en uit

• Til je armen naar het plafond met je handpalmen tegen elkaar aan om een omgekeerde V te maken

 

 

Mijn vierjarige kon zijn rechtervoet nauwelijks aan de binnenkant van zijn linkerdij laten raken. Hij had echter ontzettend veel plezier met het proberen.

 

 

 

 

 

Inademen..

 

Een belangrijk onderdeel van yoga is ademhaling en ontspanningsoefeningen.

 

 

Er zijn tal van neurofysiologische voordelen van gecontroleerde, diepe ademhaling, zoals:

 

• Improves the parasympathetic function (calm and digest system)

• Reduces anxiety

• Increases oxygen which helps in alertness

• Decreases fatigue

• Promotes healthy sleep patterns

• Facilitates a healthy mental state

 

 

 

Diepe ontspanningsademhaling voor kinderen:

 

 

 

Verbeeldingsballon

 

• Laat het kind comfortabel op een stoel zitten

• Plaats hun handen rond hun mond om een nepballon te maken

• Laat het kind zien hoe je diep door je neus ademt

• Leer het kind om diep uit te ademen en bij elke uitademing de handen uit te zetten alsof het een opgepompte ballon is.

 

Bellen blazen

 

• Pak een rietje en een kom water gemengd met afwasmiddel

• Zorg dat je kind de vloeistof niet drinkt!

• Laat je kleintje zien hoe je uitademt om bellen te maken

• Kijk wie de hoogste toren kan maken!

 

 

Het proberen waard

 

 

Over het algemeen hadden mijn jongens ontzettend veel plezier met het uitproberen van deze technieken. Yoga kan een leuke, stimulerende en boeiende oefening zijn voor je kleintjes.

 

 

 

Begin in het begin langzaam en maak je niet te druk over het meteen alles goed doen. Houd de oefening licht en speels zodat je kinderen ervan genieten.

 

 

 

Mijn jongens vinden yoga leuk, dus ik zal het in hun oefenschema houden. De rommeligheid en het wiebelen zorgen absoluut voor extra gelach!